دیده بان ایران

ماه محرم و کارکردهای وارونه

مرتضی مطهری صالحی نجف آبادی

امروز اولین روز ماه محرم و آغازین روز سال جدید هجری قمری است. اگر چه ماه محرم به عنوان اولین روز سال نو در کشورهایی که تاریخ رسمی کشورشان بر مبنای هجری قمری قرار گرفته است به حساب می آید اما در میان همه شیعیان، ماه برگزاری مراسم عزاداری برای شهیدان واقعه عاشورای سال 61 هجری قمری است. واقعه ای که در آن امام سوم شیعیان حضرت امام حسین (ع) در جنگی نابرابر و به همراه عده کمی از یارانش در صحرایی به نام کربلا به دست سپاهیان گسیل شده از سوی یزید بن معاویه به شهادت رسید .

واقعه شهادت حضرت امام حسین بی علی (ع) و یاران او و همچنین به اسیری بردن خانواده ایشان که همراه با او در این واقعه حضور داشتند همواره برای شیعیان از جایگاه والایی برخوردار بوده است. چرا که این رویداد به سمبلی برای تقابل بین دو نیروی خیر و شر، آسمانی و زمینی و دیانت در مقابل زر و زور و تزویر برای مسلمانان و به ویژه شیعیان تبدیل شده و هم از این رو است که شیعیان با الگو قرار دادن این امام همام همواره سعی کرده اند تا در مقابل بی عدالتی ها ، دین فروشی ها و مقدس مابی ها قدم علم کرده و به مبارزه با ظلم و تعدی حاکمان به ظاهر دینداری که سمبل شقاوتهای یزید بن معاویه بوده اند کمر همت ببندند.

قیام عاشورا در طول نزدیک به هزار سال گذشته در تاریخ اسلام و شیعیان همواره موتور محرک جنبش های اصیل اسلامی و حق طلبانه بوده است اما متاسفانه وجود و بروز خرافه و خرافه گرایی در این پدیده شگرف همواره یکی از آسیب های آن بوده تا آنجا که به نظر می رسد برخی عزاداری ها و سوء استفاده ها از این حرکت امام حسین (ع) به وسیله کسب معاش و وجهه برای خیلی ها در آمده و عملا به قلب ماهیت آن حرکت بزرگ منجر گردیده است.

در طول تاریخ افراد زیادی به خرافه زدایی از این حرکت دست زده اند و همواره هدف و نیتشان پالایش این واقعه از موهومات و پیرایه های غیر واقعی به منظور نمایش جلوه اصیل و واقعی از شهادت امام حسین (ع) و یاران او و به اسیری بردن خانواده ایشان بوده است.

در دوره حاضر نیز افرادی چون مرحوم مرتضی مطهری سعی داشت تا با سلسله بحثهایی پیرامون خرافات واقعه عاشورا مردم را با اصل واقعه آشنا کند و هرچند که تلاش چشم گیری نیز انجام داد اما خود نیز گرفتار برخی از این خرافات و موهومات بود. از دیگر نویسندگان صاحب فکر و اندیشه که اتفاقا هم لباس و هم مسلک با مرحوم مطهری نیز هست حجت الاسلام صالحی نجف آبادی است که کتاب گرانقدری را در سالهای قبل از انقلاب تالیف کرد به نام شهید جاوید، وی در این کتاب با موشکافی دقیق پیرامون حوادث عاشورا و هدف امام حسین از قیامش ، به تفصیل در این رابطه قلم زده است و تلاش جدی اش در این کتاب خرافه زدایی و پیرایه زدایی از حرکت قیام عاشورا بوده است، این کتاب و نویسنده اش چونکه با نظرات گروه سنتی حاکم در حوزه های علمیه شروع به مخالفت کرده بود شاهد عکس العمل های تندی علیه خویش بود چرا که بسیاری از روحانیان و مداحان و وعاظی که دوام و بقای خویش را در همین موهومات و خرافات می دیدند احساس خطر کرده و حتی کار را به تکفیر ایشان نیز کشاندند، حرکتی که اگرچه چندان موفق نبود اما باعث بد نام شدن و به حاشیه رانده شدن صالحی نجف آبادی در میام متدینان و عوام جامعه شد که هنوز نیز ادامه یافته و چه بسا که بعد از انقلاب نیز تشدید شده است.

به هر حال هدف من از این نوشتار این است که بگویم متاسفانه اهداف اصلی قیام عاشورا و جلوه های زیبا و عاشقانه و ظلم ستیزانه این حرکت بزرگ در سایه خرافات و موهومات توسط عده ای که دوام و بقای خود را دربازار گرمی های منبری و سینه زنی های بدون تفکر می دانند مستتر شده است و از این رو این قیام نه تنها در دوران حاضر کارکرد اصلی خود را که همانا مبارزه بر علیه هرگونه ظلم و تعدی از سوی هرکسی و همچنین تکیه بر آزادگی و آزادیست از دسته داده ، بلکه معکوس نیز شده است.

مراسم عزاداری که این روزها در گوشه و کنار شهرها و روستاهایمان شاهد آن خواهیم بود پر خواهند بود از سخنرانی های تکرای و تخدیر کننده و عزاداری هایی که سرشار اند از حرکات نا مناسب و الفاظ سخیفی که گاه انسان را تا حد حیوان کوچک می کنند و گاه امام حسین(ع) و اطرافیان ایشان را تا جایگاه خداوند بزرگ و بی همتا بالا می برند، اینها اگر چه به ظاهر عزاداری های عاشقانه به حساب می آیند اما نه تنها با روح عاشورا که با روح اسلام که از همه خواسته است تنها سر بر آستان بندگی خداوند بسایند و برای ایشان شریک قائل نشوند، نیز هیچگونه سنخیت و سازگاری ندارد.

ای کاش در کنار این همه سخنرانی تخدیری و عزاداری های بعضا سخیف فرصتی بود تا عالمان دینی اصیل و روشنفکران دینی و مذهبی با واگویه اهداف اصلی قیام عاشورا و به تصویر کشیدن صحنه های بی بدیل آن برای لحظه ای هم که شده مخاطبان و عاشقان و عزاداران سیدالشهداء (ع) را به فکر فرو ببرند که به عنوان یک مسلمان، یک شیعه و در نهایت یک انسان وظیفه واقعیشان در مقابل خود، خدا، جامعه و حکومتهایشان چیست؟

|+| نوشته شده توسط ایرانی در سه شنبه یازدهم بهمن 1384 و ساعت 10:31

یک نگرانی بزرگ

بیجه

چندی پیش گروهی در تهران دستگیر شد که زنان را به بهانه سرقت از کنار خیابان می ربود و در باغی مخروبه که به باغ خرمالو معروف شده است، اعضای این گروه علاوه بر سرقت پول ها و زیورآلات همراه قربانیان آنان را مورد تجاوز نیز قرار می دادند.

سرکرده این گروه در اولین ساعات دستگیری وقتی که داشت به جنایات تکاندهنده اش اعتراف می کرد پرده از مساله ای برداشت که قابل تامل است.

سرکرده این گروه می گوید از آنجا که سالها پیش خواهر او در یکی از شهرهای آذربایجان مورد تعدی جنسی دو نفر قرار گرفته و او هر چه که کرده نتوانسته است متجاوزان را بیابد دست به جنایتهای اخیرش زده است. او در اعترافاتش گفته است که برای اصلاح جامعه و با الگو قراردادن سعید حنایی زنانی را که سر و وضع نا مناسبی داشته اند در اتوبان های تهران شکار کرده و آنان را با همکاری همدستانش در باغ خرمالو مورد تجاوز می داده است.

این شخص در پاسخ به این سئوال که هنگام تجاوز به این زنان چه احساسی داشته صراحتا می گوید که هیچ گونه احساسی اعم از شرم و یا ترس در هنگام تجاوز نداشته است و التماس ها و گریه و زاری های قربانیان در او هیچ تاثیری نداشته بلکه او را جری تر و حریص تر نیز می کرده است.

سال گذشته نیز فردی به نام بیجه به اتهام تجاوز و قتل تعدادی کودک خردسال پاکدشتی محاکمه و اعدام گردید، بیجه نیز چون سرکرده باند متجاوزان به زنان، در بازجویی هایش ریشه اعمال خلافش را تجاوز شخصی به او در هنگام کودکیش اعلام کرده بود.

اگر بپذیریم که تجاوز و تعدی به فرد و یا نزدیکان فرد خود به خود می تواند زمینه های بزه و ارتکاب جنایت را در یک شخص تقویت کند ، آیا دولت و دستگاههای ذیربط وظیفه ندارند با مشاوره صحیح و زیر نظر گرفتن قربانیان و خانواده های قربانیان حوادثی از این دست، زمینه جرم و تجاوز و جنایت را از سوی آسیب دیدگان جنایتها و قتل ها و تجاوزها در آینده کم رنگ تر کنند.

براستی چه کس و یا کسانی این وظیفه را برعهده دارند تا آسیب دیدگان جنایتها و مصائب اجتماعی را تحت پوشش خویش قرار دهند تا در آینده همین آسیب دیدگان مسببان جرم و جنایتهای فجبع تر و دهشتناک تر نباشند؟

|+| نوشته شده توسط ایرانی در یکشنبه نهم بهمن 1384 و ساعت 18:51